“Mijn ESC-avontuur bij Don Bosco Youthnet bracht me dichter bij mezelf”

“Het was midden in de nacht toen ik aankwam in Nederland. Samen met de andere internationale vrijwilligers kwam salesiaan Biju van Don Bosco Youthnet me ophalen. Het was meteen gezellig in de auto. Maar naarmate we dieper het bos in reden, begon ik me toch even af te vragen of ik niet ontvoerd werd. (lacht) Gelukkig bleven de anderen vrolijk kletsen, dus besloot ik erop te vertrouwen dat alles goed zou komen. Al snel zag ik Don Bosco Assel tussen de bomen opdoemen. Een prachtige plek, waarvan ik vooraf nooit had gedacht dat ik me er zo thuis zou voelen!”

In april streek de Roemeense Andreea Hagea (30) neer in Nederland. Ze kwam hier via het Europees Solidariteitskorps (ESC), een programma van de Europese Unie dat jongeren tussen 18 en 30 jaar de kans biedt om vrijwilligerswerk te doen of solidariteitsprojecten op te zetten, in Europa en daarbuiten. In samenwerking met het ESC ontvangt Don Bosco Youthnet regelmatig internationale vrijwilligers. Sommigen verblijven enkele weken in Assel, anderen blijven meerdere maanden. Tekst gaat verder onder de foto.

Inmiddels zijn we ruim een half jaar verder en is Andreea nog steeds in Assel te vinden. Tussendoor keerde ze even terug naar huis voor een bezoek aan haar familie, maar daarna kwam ze met veel plezier terug naar Don Bosco Youthnet in Assel. Dit keer voor een langere periode als ESC-vrijwilliger. Bij Don Bosco Youthnet maken internationale vrijwilligers kennis met het jongerenwerk, ontdekken ze hun eigen talenten en bouwen ze aan hun internationale taalvaardigheden en netwerk. Samen schuiven Andreea en ik aan in de gezellige huiskamer van Assel. Tijd om haar wat beter te leren kennen!

Je had in Duitsland een eigen bedrijf, maar besloot op een gegeven moment het roer om te gooien. Wat bracht je tot die keuze?

“Tijdens de coronaperiode had ik in Duitsland samen met mijn toenmalige partner een schoonmaakbedrijf. Na de pandemie merkte ik dat ik behoefte had aan iets anders. Ik wilde graag iets doen wat meer betekenis voor me had. Daarom besloot ik het roer om te gooien, het bedrijf te sluiten en eerst wat tijd voor mezelf te nemen in Roemenië. Daar heb ik onder andere het appartement van mijn oma opgeknapt. Toen dat project bijna afgerond was, kwam ik de mogelijkheid tegen om als ESC-vrijwilliger aan de slag te gaan bij Don Bosco Youthnet. Ik stuurde een mailtje met een paar vragen en enkele dagen later belde Biju me op. Hij vroeg of ik meteen naar Assel wilde komen. En ik dacht: waarom ook niet? (lacht) Een paar dagen later zat ik al in het vliegtuig! Soms moet je gewoon een kans grijpen en kijken waar je uitkomt.”

Je kende Don Bosco nog helemaal niet. Wat was je eerste indruk toen je de organisatie beter leerde kennen?

“Voordat ik de vacature voor dit ESC-project las, had ik inderdaad nog nooit van Don Bosco gehoord. En eerlijk gezegd? Toen ik ontdekte dat het om een religieuze organisatie ging, was ik in eerste instantie een beetje sceptisch. Ik ben zelf agnost en vroeg me af hoe dat in Assel ontvangen zou worden. Maar al snel merkte ik dat er helemaal geen druk was om iets met geloof te doen. Je kunt de mooie uitgangspunten en waarden van een religieuze organisatie immers ook delen zonder zelf een geloofsovertuiging te hebben. Dat vond ik een heel fijne combinatie. Vooral de visie van de Salesianen van Don Bosco op het jongerenwerk sprak me aan: (kwetsbare) jongeren ondersteunen, hen de ruimte geven om helemaal zichzelf te zijn en hen uitdagen om het beste uit zichzelf te halen. Op die manier help je jongeren zich verder te ontwikkelen. Daar kon ik me helemaal in vinden.”

Tekst gaat verder onder de foto.

En toen bleek er zelfs nog een Salesiaan van Don Bosco in je eigen familie te zitten?

“Ja, dat klopt! (lacht) Ik heb familie in Italië en een van hen was Salesiaan van Don Bosco. Hij heette Don A. Martelli. Dat is overigens al een hele tijd geleden: hij deed zijn noviciaat in 1916, toen hij nog maar veertien jaar oud was. Later studeerde hij theologie in Tokio en in 1942 werd hij tot priester gewijd. De rest van zijn salesiaanse leven was hij missionaris. Zo richtte hij in 1955 een salesiaanse school op in Kwangju. En nu, al die jaren later, ben ik zelf bij Don Bosco terechtgekomen en werk ik met jongeren. Zo is het cirkeltje weer rond!” Onderaan dit interview vind je een korte biografie van salesiaan Don A. Martelli.

Over jongerenwerk gesproken: je bent zelf jarenlang scout geweest en hebt eerder met jongeren gewerkt. Wat spreekt je zo aan in het werken met jongeren?

“Ik denk dat het vooral te maken heeft met de mogelijkheden die je jongeren kunt bieden. Ik ben zelf inderdaad tien jaar scout geweest en heb daarnaast bij twee andere organisaties zowel meegedaan met als geholpen bij jongerenactiviteiten. Die ervaringen hebben veel invloed gehad op de manier waarop ik naar de wereld kijk. Wat ik zo mooi vind, is dat je jongeren de ruimte en het vertrouwen kunt geven om zelf dingen te ontdekken, initiatief te nemen en verantwoordelijkheid te dragen. Je leert ze niet alleen praktische vaardigheden, maar helpt ze ook om zelfvertrouwen op te bouwen en te ontdekken wat ze allemaal in hun mars hebben. Daarnaast vind ik het gevoel van saamhorigheid heel bijzonder. Bij scouting leer je dat je samen iets kunt bereiken en dat je de wereld misschien een beetje beter kunt achterlaten dan je haar hebt aangetroffen. Die gedachte herken ik ook bij Don Bosco. Ik vind het mooi om een omgeving te creëren waarin jongeren zich veilig en welkom voelen, zichzelf kunnen zijn, verbinding kunnen maken met anderen en zich kunnen ontplooien. Want soms kunnen juist kleine dingen een grote impact hebben.”

Dat heb je mooi omschreven. Zo groeien jongeren ook als mens. Hoe zie je dat terug bij Don Bosco Youthnet in Assel? En wat heeft de afgelopen periode met jou als mens gedaan?

“Don Bosco Youthnet heeft me op een bepaalde manier weer dichter bij mezelf gebracht. Toen ik hier aankwam, was ik best gereserveerd, misschien zelfs een beetje gesloten. Maar in het jongerenwerk van Don Bosco komt altijd dat speelse element terug. Juist daardoor heb ik een speelse kant van mezelf herontdekt. Dat is moeilijk uit te leggen, dat moet je eigenlijk zelf meemaken. Ik heb geleerd dat ik verantwoordelijkheid kan nemen en initiatief kan tonen, maar tegelijkertijd ook plezier mag maken en dingen niet altijd zo serieus hoef te nemen. Die combinatie vind ik heel waardevol. Ook het vertrouwen en de ruimte die ik hier krijg, hebben veel met me gedaan. Je krijgt de kans om zelf dingen op te pakken, oplossingen te bedenken en te ontdekken wat je allemaal kunt. Dat geeft zelfvertrouwen. Ik merk dat ik daarin ben gegroeid en dat ik me vrijer voel om mezelf te zijn. Het is dus niet alleen een periode geweest waarin ik hoop anderen iets te hebben meegegeven. Ik heb zelf ook veel geleerd, over anderen én over mezelf. Misschien is dat wel een van de mooiste dingen aan deze ervaring.”

Als je één moment uit Assel mee naar huis mocht nemen, welk moment zou dat zijn?

“Oei, dat is heel moeilijk kiezen, want er zijn zoveel mooie momenten geweest! Maar ik denk meteen aan een van de interculturele avonden. Iedereen liet iets zien uit zijn of haar eigen land, waaronder traditionele dansen. Op een gegeven moment stonden we allemaal samen te dansen. Mensen met verschillende achtergronden, die elkaar misschien nog maar kort kenden, maar op dat moment gewoon samen plezier hadden. Dat vond ik heel bijzonder. Op dat moment gebeurde er nog iets anders. We raakten als vrijwilligers toevallig alle vier tegelijk in gesprek met een jongere die het even moeilijk had. Zonder dat we daar afspraken over hadden gemaakt, wisten we deze jongere een hart onder de riem te steken en te overtuigen om weer mee naar binnen te gaan. Het duurde niet lang of ook deze jongeren dansten weer vrolijk mee. Dat gaf me een enorm gevoel van verbondenheid. Niet alleen met de jongeren, maar ook met de andere ESC-vrijwilligers. Het gevoel dat iedereen erbij hoort, dat je samen iets moois kunt creëren en dat je ondanks alle verschillen zoveel met elkaar gemeen hebt. Je bent niet zomaar deelnemers en vrijwilligers die samen een programma uitvoeren, maar mensen die elkaar écht ontmoeten en iets met elkaar delen. Dat bijzondere gevoel zal ik niet snel vergeten!”

Tekst gaat verder onder de foto’s.

Heeft deze ESC-ervaring ook invloed gehad op hoe je naar je toekomst kijkt?

“Absoluut! Toen ik hier begon, wist ik nog niet precies welke richting ik op wilde. Ik had verschillende interesses en ervaringen, maar na mijn periode bij Don Bosco Youthnet merk ik dat ik graag verder wil in het jongerenwerk. Ik wil blijven bijdragen aan plekken waar jongeren de ruimte krijgen om zichzelf te ontwikkelen en nieuwe dingen te ontdekken. Dat zou bijvoorbeeld kunnen als trainer of door mee te werken aan vergelijkbare internationale projecten. Ik heb hier ook veel geleerd over wat er achter de schermen komt kijken bij het organiseren en begeleiden van internationale jongerenuitwisselingen. Daardoor heb ik ontdekt dat er in dit werkveld veel meer mogelijkheden zijn dan ik eerder dacht. Het liefst zou ik in Nederland willen blijven. Maar voor mij is het vooral belangrijk dat ik werk kan doen dat betekenisvol is. Ik wil het gevoel hebben dat ik iets kan betekenen voor anderen. Als ik die mogelijkheid hier vind, blijf ik hier met alle plezier!”

Wat ons betreft ben je van harte welkom, je spreekt zelfs al behoorlijk goed Nederlands!

“Ik doe mijn best! (lacht) Samen met de andere vrijwilligers hebben we flink geoefend op het Nederlands. Wat hielp is dat we ook regelmatig Nederlands konden spreken met de Salesianen van Don Bosco die hier in Assel wonen en zo ook met de jongeren bij Don Bosco De Maten in Apeldoorn waar we wekelijks naartoe gingen om te helpen. Dat heeft erg geholpen. We gaan zien wat de toekomst brengt!”

Wil jij ook zo’n ESC-avontuur beleven bij Don Bosco Youthnet? In Assel maak je kennis met verschillende facetten van ons jongerenwerk, steek je de handen uit de mouwen én krijg je de kans om met Youthnet op reis te gaan binnen Europa. Kijk tussen de bestemmingen voor de mogelijkheden en stuur ons een mailtje!

Korte biografie van Don A. Martelli

• 1916 – Geboren in een katholiek en zeer gelovig gezin in Comessaggio, Mantova, op 23 november. Hij was het derde kind in een gezin van zes kinderen. Toen hij de vijfde klas van de lagere school had bereikt, ging hij naar Verona, een beroemde stad om haar liefde voor Romeo en Julia. Daar trad hij toe tot het Salesiaanse college, waar hij bleef tot en met de tweede klas van de middelbare school.
• 1930 – Op 14-jarige leeftijd trad hij toe tot de Sociëteit van Sint-Franciscus van Sales (de Salesianen) en begon onmiddellijk aan zijn noviciaat.
• 1933 – Vertrok naar Japan en behaalde een diploma in de theologie aan de Katholieke Universiteit van Tokio, Japan.
• 1942 – Werd op 18 september tot priester gewijd en begon aan zijn missionaire leven.
• 1944 – Missionaris in Mantsjoerije (China), waar hij drie jaar werkte als kapelaan. Na de Tweede Wereldoorlog bleef hij nog twee jaar in het Salesiaans Instituut.
• 1948 – Keerde terug naar Japan en werd vice-directeur van de middelbare school Don Bosco in Oidaken Nagas.
• 1949 – Directeur van een middelbare beroepsschool in Tokio.
• 1954 – Vertrok naar Korea op uitnodiging van monseigneur W.H. Henry van het aartsbisdom Kwangju. Zijn opdracht was om jonge Koreanen op te leiden die na de Koreaanse oorlog wees waren geworden, en vervolgens een school voor hen op te richten.
• 1955 – Richtte op 13 april een Salesiaanse school op in Kwangju.
• 1956 – Werd de eerste directeur van de Salesiaanse middelbare school.
• 1959 – Directeur van het Salesiaanse klassieke lyceum.
• 1961 – Werd op 1 november benoemd tot afgevaardigde voor Korea.
• 1973 – Werd opnieuw directeur van het lyceum, na een hervorming waarbij het volledige middelbare onderwijs in Korea opnieuw werd ingedeeld.
• 1976 – Op 9 oktober, ter gelegenheid van zijn 60e verjaardag, ontving hij van de burgemeester van Kwangju het ereburgerschap. Hij werd bovendien uitgebreid geëerd voor zijn voorbeeldige priesterschap. In hetzelfde jaar ontving hij op 23 oktober een erkenningscertificaat van de directeur van de Nationale Veiligheidsdienst voor zijn bewezen diensten aan jongeren. Op 6 december ontving hij ook een speciale onderscheiding van de Unie van Particuliere Scholen voor zijn verdiensten.
• 1981 – Beëindigde zijn directeurschap van de school en wijdde zijn tijd voortaan aan de leprapatiënten en de armen.
• 1983 – Vierde zijn 50-jarig priesterjubileum. Don A. Martelli begeleidde gedurende 47 jaar jongeren met de opvoedkundige geest van Don Bosco. Hij toonde een verheven persoonlijkheid en was een voorbeeld van edelmoedigheid, terwijl hij maar liefst 30 jaar helemaal alleen in Korea bleef.